Succesvol én tevreden: een zeldzame combinatie
Ik kan de muziek van Zornik wel appreciëren. Eén van de albums is getiteld “Satisfaction kills desire”.
Is het onmogelijk om beide te hebben? Is tevredenheid de afwezigheid van verlangen? Het berusten in wie je bent en wat je hebt?
Het doet mij denken aan een gesprek dat Kurt Vonnegut had op een feestje van een miljardair op Shelter Island. Joseph Heller vertelde hem dat de gastheer, een hedgefondsmanager, meer geld verdiende in één dag dan Heller gedurende vele jaren had verdiend met zijn razend populaire roman Catch-22.
Vonnegut reageerde: "Ja, maar ik heb iets wat hij nooit zal hebben: GENOEG."
Wie nooit genoeg heeft, zal altijd denken dat het leven pas compleet is met méér. Uiteindelijk eindig je als slachtoffer van je eigen ambitie.
“Desire is the root cause of all suffering”, leerde Boeddha ons.
Sommigen koppelen (onbewust) zelfs hun ego aan de vervulling van die verlangens. Ze beschouwen zichzelf als een succesvol ondernemer en dat beeld bepaalt de identiteit. Als het dan zakelijk even tegen zit, volgt een schadelijke identiteitscrisis.
Ze zien zichzelf niet als iemand die een bedrijf uitbouwt, maar ze zijn hun bedrijf.
Kan je dan pas gelukkig worden als je jezelf ontdoet van verlangens?
Verlangen is het probleem niet, wel de gehechtheid aan het resultaat. Het idee dat je pas tevreden kan zijn als het verlangen vervuld wordt.
De uitweg zit niet in minder verlangen, wel in hoe je ermee omgaat.
Een goed voorbeeld is Jerry Seinfeld, die in een interview zegt:
“Mijn film komt binnenkort uit. Ik kijk ernaar uit om de slechtste reviews te lezen. Ze zijn compleet betekenisloos.”
Hij verwijst tijdens dat interview ook naar Marcus Aurelius, die stelt dat je je enkel moet focussen op beter worden in wat je doet. De rest is tijdverspilling.
Hetzelfde zie je bij Yvon Chouinard.
Hij startte Patagonia niet om rijk te worden. Hij was bergbeklimmer en het materiaal was ondermaats. Dus maakte hij het zelf.
Zijn focus lag op kwaliteit, natuur en vakmanschap en niet op omzet- en winstcijfers.
Zowel Seinfeld als Chouinard hadden oog voor het proces en waren minder gericht op het resultaat (recensies, winst).
En het is die onthechtheid van het resultaat die leidt tot duurzame tevredenheid.
Yvon Chouinard gaf zelfs blijk van een extreme vorm van onthechtheid door zijn miljardenbedrijf weg te schenken aan een stichting die zich zal inzetten voor natuurbehoud.
De meeste mensen jagen resultaat na en verliezen zichzelf.
De uitzonderingen focussen op het proces … en krijgen beide.